KOMUNIKAT IZ RPO WL
dotyczący konieczności zachowania zgodności procedur przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z prawodawstwem unijnym

W związku z zakończeniem procedury oceny wniosków złożonych w odpowiedzi na ogłoszone w dniu 27 marca 2008 r. konkursy w ramach działań: 5.2, 6.1, 7.1 oraz 8.3 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 Instytucja Zarządzająca RPO WL zwraca uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, działalność funduszy, a tym samym finansowane operacje, powinny być spójne z innymi politykami Wspólnoty oraz przestrzegać prawodawstwa UE. Jedną z priorytetowo traktowanych polityk wspólnotowych jest polityka zrównoważonego rozwoju, w tym w szczególności w odniesieniu do ochrony środowiska. W tym aspekcie, biorąc pod uwagę przedsięwzięcia realizowane z wykorzystaniem środków z funduszy strukturalnych, szczególna uwaga powinna zostać zwrócona na prawidłowość przeprowadzania postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko realizowanego przedsięwzięcia, w przypadku gdy obowiązek przeprowadzenia takiego postępowania ciąży na wnioskodawcy - uwzględniając zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz obowiązek prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego.

Komisja Europejska przedstawiła oficjalne zastrzeżenia dotyczące niezgodności przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska z unijnymi dyrektywami: nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków dla środowiska niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć, nr 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory oraz nr 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, w zakresie uregulowania procesu przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć. Ze względu na zidentyfikowaną niezgodność polskich przepisów regulujących proces przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko z prawodawstwem unijnym, Minister Środowiska przygotowuje zmianę przepisów regulujących przedmiotową kwestię. 

W związku z uprawnieniami kontrolnymi w zakresie realizacji projektów finansowanych z funduszy strukturalnych instytucje udzielające wsparcia są zobligowane do zapewnienia projektom uzyskującym dofinansowanie z EFRR w ramach RPO WL bezwzględnej ich  realizacji zgodnie z prawodawstwem UE w zakresie je obowiązującym. Projekty niezgodne z tym prawodawstwem nie będą mogły uzyskać współfinansowania, a w przypadku zidentyfikowania takiej niezgodności na dalszym etapie realizacji projektu, beneficjent będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta. 

W tej sytuacji, w celu zapewnienia w okresie przejściowym, do czasu zakończenia procedury nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska, projekty współfinansowane w ramach funduszy strukturalnych będą realizowane zgodnie z prawodawstwem i politykami unijnymi dotyczącymi ochrony środowiska w zakresie je obowiązującym, Minister Rozwoju Regionalnego w tym celu wydał Wytyczne w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych (MRR, 3 czerwca 2008 r. – w załączeniu). Celem tych Wytycznych jest ograniczenie ryzyka błędów w postępowaniu w sprawie OOŚ, mogących skutkować zagrożeniem dla przygotowania lub realizacji projektów współfinansowanych w ramach właściwych Programów Operacyjnych. Wytyczne zawierają zalecenia odnośnie postępowań OOŚ, które pozwolą w okresie przejściowym (tj. do czasu wejścia w życie nowych przepisów) w sposób maksymalny wykorzystać istniejące regulacje prawne w ramach szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami dyrektyw: 2001/42/WE, 85/337/EWG, Siedliskowej i Ptasiej.

Biorąc pod uwagę powyższe, Instytucja Zarządzająca RPO WL zaleca wnioskodawcom, przede wszystkim szczegółowe przeanalizowanie projektowanych przedsięwzięć pod kątem uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tzw. decyzja środowiskowa. W szczególności należy zapewnić uwzględnienie wszystkich elementów OOŚ wymaganych przez dyrektywę 85/337/EWG, dyrektywę siedliskową i dyrektywę ptasią, zgodnie z wykładnią ustaloną przez właściwe orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, w szczególności:
•	czy została przeprowadzona procedura tzw. screeningu dla przedsięwzięć wymienionych w Aneksie II dyrektywy 85/337/EWG przez właściwe organy administracji publicznej,
•	czy treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiada wymogom określonym w art. 5 ust. 3 dyrektyw 85/337/EWG oraz w jej Aneksie IV, o ile raport był wymagany,
•	czy planowane przedsięwzięcie zostało skonsultowane z właściwymi organami administracji publicznej – art. 6 ust. 1 dyrektywy 85/337/EWG,
•	czy konsultacje ze społeczeństwem zostały przeprowadzone zgodnie z art. 6 ust. 2-6 dyrektywy 85/337/EWG, o ile były one wymagane,
•	czy przeprowadzono postępowanie OOŚ w kontekście transgranicznym, o ile było ono wymagane – art. 7 dyrektywy 85/337/EWG
•	czy organ wydający decyzję w sprawie przedsięwzięcia wskazał, w jaki sposób uwagi i informacje, o których mowa powyżej, zgromadzone w toku postępowania, zostały uwzględnione przy wydawaniu tej decyzji, bądź poinformował o braku uwag lub wniosków – art. 8 i 9 dyrektywy 85/337/EWG,
•	czy wskazano, czy przedsięwzięcie może oddziaływać znacząco na gatunki i siedliska chronione w ramach sieci Natura 2000 i czy w związku z możliwością znaczącego oddziaływania zostało przeprowadzone stosowne postępowanie – zgodnie z art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej?  

Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów postępowania w sprawie OOŚ może spowodować odrzucenie projektu. Ponadto zaleca się, aby we wszystkich wnioskach kierowanych w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko umieszczać informację o tym, że przedsięwzięcie jest realizowane w ramach projektu współfinansowanego z EFRR w ramach RPO WL (dotyczy to zwłaszcza inwestycji realizowanych na podstawie tzw. „zgłoszenia budowy”, których ze względu na formalną niezgodność instrumentu zgłoszenia z definicją zezwolenia na inwestycję nie należy wprowadzać do projektów współfinansowanych z UE, kwestia ta została omówiona m.in. w pkt 12 i 25 przedmiotowych „Wytycznych”). 
W związku z powyższym, wraz z podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, wnioskodawca będzie zobowiązany do złożenia oświadczenia o prawidłowości przeprowadzonego postępowania OOŚ.

Załączniki:
1.	Wytyczne w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych (MRR, 3 czerwca 2008 r.)
2.	Komunikat Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego